support

Nr 1/2026

Dłuższe karmienie piersią w okresie noworodkowym i niemowlęcym może wpływać na późniejszy przebieg stwardnienia rozsianego (SM)

Według badania przeprowadzonego w Turcji, dłuższe karmienie piersią w okresie niemowlęcym może opóźnić u osób karmionych w ten sposób wystąpienie stwardnienia rozsianego (SM) i spowolnić jego postęp, jeżeli choroba rozwinie się w późniejszym wieku.

Badanie, opublikowane w czasopiśmie Acta Neurologica Belgica pod tytułem „Association between breastfeeding duration and disability in multiple sclerosis”, objęło 105 osób z rozpoznaniem SM w klinice neurologicznej w Turcji w okresie od lipca do grudnia 2023 roku. 70% uczestników stanowiły kobiety, a średni wiek wynosił 38,7 lat. Średni wynik w Rozszerzonej Skali Niepełnosprawności (EDSS) wyniósł 2,02, co wskazuje na minimalną niepełnosprawność.

Wszyscy uczestnicy byli karmieni mlekiem matki w okresie niemowlęcym, choć czas karmienia był różny: 58% przez ponad 12 miesięcy, 24% od 6 do 12 miesięcy, a 18% krócej niż 6 miesięcy. Wyniki badania wskazują, że czas trwania karmienia piersią był istotnie powiązany z ciężkością choroby. Osoby karmione krócej niż 6 miesięcy wykazywały wyższy poziom niepełnosprawności w porównaniu z tymi karmionymi dłużej niż 6 lub 12 miesięcy.

Po uwzględnieniu czynników takich jak wiek, czas trwania choroby, rodzaj SM i historia leczenia, czas karmienia piersią pozostawał niezależnie związany z wynikami w skali EDSS. Wyniki te sugerują, że dłuższe karmienie piersią może wiązać się ze zmniejszonym ryzykiem wystąpienia chorób autoimmunologicznych, w tym prawdopodobnie również SM.

Jednocześnie badacze zaznaczają, że ze względu na ograniczoną liczebność próby konieczne są dalsze badania, aby potwierdzić te obserwacje.

Źródło: Michela Luciano, Multiple Sclerosis News Today, 19.02.2026 www.multiplesclerosisnewstoday.com

Motywacyjny wywiad w opiece laktacyjnej
Anya Kleinman, Gold Lactation Conference 2025

Wywiad motywacyjny (Motivational Interviewing, MI) to partnerski styl rozmowy, który wspiera osoby w dokonywaniu zmian w zachowaniach zdrowotnych. W opiece laktacyjnej MI pozwala na wspieranie matek w rozpoczęciu i kontynuowaniu karmienia piersią, szanując ich autonomię i indywidualne decyzje.

Czym jest motywacja?

Motywacja to wewnętrzny stan gotowości do zmiany, który może wiązać się z ambiwalencją — np. równoczesnym pragnieniem karmienia piersią i obawą przed trudnościami. Wywiad motywacyjny pomaga klientce odkryć własne powody i zasoby, które ułatwiają podjęcie i utrzymanie zmiany.

Transteoretyczny model zmiany

MI jest często powiązany z modelem etapów zmiany:

1. Prekontemplacja – brak zainteresowania zmianą, czasem z własnym uzasadnieniem „dlaczego nie warto”.
2. Rozważanie – pojawia się myśl o zmianie, choć wciąż mogą występować obawy.
3. Przygotowanie – planowanie zmiany i wybór strategii wsparcia.
4. Działanie – aktywne wprowadzanie zmian z wykorzystaniem dostępnych narzędzi.
5. Utrzymanie – kontynuacja nowego zachowania i unikanie powrotu do starych wzorców.

Rola osoby medycznej prowadzącej MI to partner, przewodnik i współodkrywca – pomaga klientce znaleźć własne motywacje i strategie, zamiast narzucać gotowe rozwiązania.

Kluczowe zasady MI

W większości przypadków opieki zdrowotnej „opieka” wydaje się wiązać z zapewnieniem pacjentowi czegoś, czego sam nie posiada (np. wiedzy, umiejętności, interwencji), ale cała koncepcja wywiadu motywacyjnego opiera się na:

• Szacunku dla autonomii pacjentki – każda decyzja należy do niej, nawet jeśli różni się od opinii specjalisty.
• Współpracy zamiast edukacji – zakłada, że klientka posiada już zasoby i kompetencje, a celem rozmowy jest ich odkrycie i wzmocnienie.
• Pracy z ambiwalencją – opór czy wahania klientki nie są przeszkodą, lecz źródłem wglądu i motywacji.

MI a karmienie piersią

W kontekście laktacji MI może wspierać:

• rozpoczęcie karmienia piersią,
• kontynuację i utrzymanie karmienia,
• wzmocnienie pewności siebie i umiejętności radzenia sobie z trudnościami.

Techniki stosowane w MI w rozmowach o laktacji obejmują:

• pytanie o pozwolenie,

• pytania otwarte,
• refleksyjne słuchanie,
• afirmacje i wzmacnianie zasobów,
• normalizowanie doświadczeń,
• udzielanie informacji zwrotnej z poszanowaniem decyzji klientki.

OARS – cztery podstawowe umiejętności MI

Wywiad motywacyjny to praktyka oparta na dowodach, która respektuje klientkę, wykorzystuje ambiwalencję jako źródło motywacji i wspiera zmianę w sposób współpracujący i indywidualny. W opiece laktacyjnej MI jest narzędziem, które może zwiększyć skuteczność wsparcia oraz satysfakcję matek z karmienia piersią.

Nadchodzące konferencje laktacyjne online:

4.03 – 4.06.2026 iLactation www.ilactation.com

30.03. – 31.07.2026 Gold Lactation www.goldlactation.com

18 – 19.10.2026 La Leche League International Conference 2026 www.llli.com/events/llli-conference-2026/

Opracowała: Paulina Nowińska, IBCLC, CDL

Redakcja: Katarzyna Asztabska, IBCLC, CDL

W tym wydaniu:

1. Technika odstawienia od piersi – „nie oferuj, nie odmawiaj”

2. Żywienie późnych wcześniaków – strategie i wsparcie rodziny

Technika odstawienia od piersi – „nie oferuj, nie odmawiaj”

Opracowano na podstawie: Lactation and Breastfeeding Vol. 35

Metoda „nie oferuj, nie odmawiaj” nie jest najskuteczniejszym ani najbardziej praktycznym sposobem

odstawiania od piersi.

Rodzic ma prawo zarówno oferować, jak i odmawiać karmienia. Odmowa karmienia, nawet jeśli budzi frustrację dziecka, jest zdrową częścią relacji i chroni psychikę rodzica. Szczególne wyzwanie stanowi odstawienie nocnych karmień – wymaga zrozumienia norm rozwojowych i wsparcia partnera. Kluczem jest komunikacja i konsekwencja: ustalanie miejsca karmienia, odliczanie, stopniowe ograniczenia.

Żywienie późnych wcześniaków – strategie i wsparcie rodziny

Na podstawie: Angela Lober – GOLD Lactation 2025

Późne wcześniaki (34–36+6 tygodni) stanowią grupę wysokiego ryzyka, często niedocenianą ze względu na względną stabilność i rozmiar.

Najczęstsze wyzwania:

– niedojrzały układ nerwowy, trudności w ssaniu i koordynacji karmienia

– ryzyko hipoglikemii, żółtaczki, hipotermii

– powolny przyrost masy ciała lub jej utrata

Wsparcie dla rodziny:

– resetowanie oczekiwań – dziecko potrzebuje czasu, by urosnąć

– karmienie co 3 godziny, kompresja piersi, kontakt skóra do skóry z utrzymaniem ciepła

– techniczne wsparcie: SNS, sonda, osłonka silikonowa, butelka z kontrolą wypływu

– ewoluujący plan opieki i regularne follow-upy

Na zakończenie

Każde odstawianie i każde karmienie jest inne — wymaga indywidualnego podejścia, szacunku i empatii wobec rodziny.

Dziękujemy, że wspólnie dbacie o profesjonalizm i standardy pracy konsultantów i doradców laktacyjnych.